Istotą procesu ewolucyjnego jest zmienność świata organicznego i jego historyczny rozwój. Rozwój świata organicznego roślin i zwierząt polega na przekształceniach w określonym czasie jednych gatunków w drugie lub bezpotomnym wymieraniu innych. Procesy ewolucyjne charakteryzują się określonymi prawidłowościami. Ewolucja: a) jest procesem różnokierunkowym, b) jest procesem historycznym, c) przebiega w określonym tempie, d) jest nieodwracalna i niepowtarzalna, e) ma charakter postępowy (progresywny). * Ewolucja jest procesem różnokierunkowym. Wynika ona ze specjalizacji organizmów i ich przystosowania się do określonych warunków środowiska. Kierunkowość rozwoju może dotyczyć tylko jednego narządu (zmiana taka jest skorelowana z innymi narządami) lub wielu narządów. Kierunkowość jednej lub kilku cech wynika z tego, czy dana cecha lub cechy zapewniają organizmom przewagę nad innymi. Kierunki ewolucji są nieprzewidywalne i wynikają często ze zmian w środowisku. Z jednego gatunku może powstać w procesie specjacji lub makroewolucji wiele gatunków potomnych; pewne grupy powstają z innych, rozwijają się, dają kolejne odgałęzienia w drzewie rodowym lub wymierają. Czasem nadmierna specjalizacja, drastyczne, gwałtowne zmiany klimatu, globalne katastrofy mogą być niekorzystne i stać się przyczyną wymierania pojedynczych linii ewolucyjnych lub całych grup rodowych. Ewolucja może mieć również charakter jednokierunkowy – specjacja filetyczna. * Ewolucja jest procesem historycznym, ponieważ zachodzi w określonym czasie. Historia poszczególnych szczepów i gatunków jest różnie długa, niektóre z nich trwają od bardzo dawna, np. ryba trzonopłetwa – latimeria, miłorząb, skrzypłocz, inne pojawiły się niedawno, np. pszenżyto, jost, liczne gatunki traw.

Jaki charakter mają prawidłowości ewolucji?