Matura w SocRealu

Drewniane ławki, czarna tablica i kreda, dziewczyny w białych bluzkach z kołnierzykiem "bebe". Trzask łamanego laku na kopercie. Wielkie szare koperty z tematami maturalnymi. W komisji egzaminacyjnej "czynnik społeczny" oceniający czy nie jesteś wrogiem ludu. Wśród przedmiotów obowiązkowych nauka o konstytucji. Tak wyglądała matura w latach stalinizmu.

W 1951 (lubelskie) każdy uczeń musiał zdawać te same przedmioty: matura pisemna i ustna z języka polskiego i matematyki. Matura ustna z fizyki, historii i nauki o społeczeństwie.

Matura np. w 1959 nie była łatwa. Wszystkie egzaminy ustne zdawano jednego dnia. Wędrówka od komisji do komisji. Mowy nie było o jakichkolwiek pomocach naukowych typu tablice matematyczne, słowniki. Można było jednak liczyć na życzliwość pedagogów.

W 1973 roku, w czasach realnego socjalizmu, maturę zdało pozytywanie zaledwie niecałe 92 tysiące maturzystów. Matura miała charakter sita. Miejsc na studiach brakowało więc była idealnym pretekstem do ograniczenia liczby uprawnionych do studiowania. Z tradycji wynikał też jej leitarny charakter, który w czasach PRLu zmieniał się i pod koniec lat 80., zdana matura stawała się coraz bardziej powszechna.

Nikt nie losował miejsc na maturze. Zdarzało się tak, że wchodzono do sali i siadano tam, gdzie posadził nauczyciel. Specjalnie tak, aby najlepsi siedzieli w różnych miejscach i by mogli w razie potrzeby pomagać innym maturzystom.

Szkoła różnie w różnych okresach PRL- była także miejscem politycznej indoktrynacji i ”wychowywania socjalistycznego”. Niektóre zadnienia literackie i historyczne była pomijane lub przekazywane jako nieprawdziwe, inne nadmiernie eksponowane. Miało to swoje odzwierciedlenie w wyborze tematów i tworzeniu zadań maturalnych z języka polskiego i historii.

Przykładowe tematy maturalne  z j. polskiego w 1976 roku:

 „Życie i walka proletariatu w poezji i prawie” były normą.

Przykładowe tematy maturalne  z j. polskiego w 1977 roku:

„Włodzimierz Iljicz Lenin jako człowiek i działacz polityczny – w świetle znanych mi utworów literackich, filmów, wspomnień i pamiętników”,

Źródło:
"O nowej maturze z języka polskiego raz jeszcze" Tomasz Malowaniec
"Nasze matury, nasze klasy" Muzeum PRL, muzprl.pl
"Matura w PRL-u - z Bierutem i Gomułką w tle" GS24.pl